Bilim ve Doğa

Neden manzara resimlerini herkes sever?

Eğer televizyonda gördüyseniz Bob Ross’u gözünüzün önüne getirin ve şap şap, fıtı fıtı yaptığı manzara resimlerini hatırlayın. İster İstanbul’da büyümüş olsun, ister Dubai’de ya da Berlin’de, Bob Ross’un yaptığına benzer doğa resimleri kimseye çirkin gelmez. Peki neden? Bozkır’da doğmuş, bir şelale ya da geniş bir nehir ile onun kıyısı boyunca uzanan ağaçları hiç görmemiş bir insan bile neden manzara resimlerinden hoşlanabilir. Günlük hayatta üzerinde durup düşünmediğimiz bu basit “güzel bulma” durumunun ilginç ve koskoca bir arkaplanı var.
manzara-resmi

Bu durumun kulağa son derece makul gelen Darwinci bir açıklaması var. Bu Darwinci açıklamaya göre manzara resimlerini beğenmemizi sağlayan şey kişinin içinde yaşadığı kültürel çevrenin oluşturduğu estetik algısı değil. Dünyanın her yerinden çok farklı kültürlerden insanların geniş çayırlar, akarsular, minik köprüler ve patikalar ve yaban hayvanlarının olduğu resimleri beğenmesinin nedeni bu resimlerin buzul çağında evrildiğimiz geniş çayırlara ve ovalara benziyor oluşu.

Peki neden buzul çağı manzarasını seviyoruz? Çünkü evrim sürecinde çoğu insani özelliğimizi o dönemde kazandık. O dönemin doğal koşulları hayatta kalmak için idealdi ve bu yüzden evrimsel hafızamıza kazındı.

Bahsettiğimiz manzara bugün bilgisayarlarımızın ya da akıllı telefonlarımızın arkaplanında, evlerimizin ya da işyerlerimizin duvarlarında, konut sitesi tasarımlarında, golf sahaları ve parklarda Tokyo’dan İstanbul’a kadar her yerde görünür. Bu evrimsel olarak idealize ettiğimiz manzara çimlerle kaplı geniş alanlar, tek tük ağaçlar veya korular içerir.

Bu tür resimlerde ağaçların yere yakın kısımlarında dalların çatallanması onları bizim için daha çekici yapar. Çünkü zor bir durumda kalırsanız hemen tırmanabilecekmişsiniz hissi yaratır, yani korunaklı hissedersiniz. Manzarada su olması vazgeçilmez bir noktadır. Dingin bir göl ya da gürül gürül akan bir nehir ya da uzakta bir yerde suyun maviliğinin yer alması suya ulaşabilme algısı uyandırdığı için rahatlatıcıdır. Manzara resimlerinde potansiyel avlar yani kuşlar, geyikler vs. de çok kullanılır. Çünkü yakında yiyecek olduğunu bilmek yemek için endişe etmemenizi sağlar.

Bu bahsedilen manzara onu tanıyan ya da tanımayan hemen her insan için “güzel” olarak adlandırılır. Aslında manzara resimleri ile ilgili ortak beğenimiz estetik algımızın biyolojik evrimimizle ne kadar ilintili olduğunu göstermesi açısından da ilginçtir.

Kaynak

Önceki yazı

İnsanlarda feromonların etkileri üzerine çok ilginç birtakım bilgiler

Sonraki yazı

2015'in en iyi dizileri

1 Yorum

  1. hüseyin
    08 Ekim 2016 at 14:49 — Cevapla

    merhaba. siteyi şimdi keşfettim ve hemen zevkle 4-5 makale okudum. gerçekten çok güzel bir şey ortaya koymuşsunuz. son zamanlarda internet sadece facebook twiter vs. vs. anlamına gelirken buraya rastlamak iyi oldu. teşekkürler.

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir