Ev YapımıHobi ve ElişiYeme - İçme

Evde bira nasıl yapılır?

Bira  malttan elde edilen şıranın şerbetçiotu ile aromalandırılıp, fermente edilmesi ile elde edilen alkollü içkilere verilen isimdir.

evde-yapimi-bira

Bira insanlık tarihinin ilk alkollü içkisidir. Yüzlerce yıldır da dünyada en çok tüketilen içki türleri arasında yer alır. Bira günümüzde gelişmiş tesislerde çok büyük ölçeklerle imal ediliyor. Bu arada küçük ölçekli bira üreticileri de kendi biralarını imal edip satıyor. Ayrıca birçok insan evlerinde kendi damak tatlarına uygun biralar yapıyor.

Ev biracılığı birçok Avrupa ülkesinde yaygın bir gelenek. Evde bira yapma akımı özellikle son yıllarda tüm dünyada hızla yayılıyor.

Evde bira yapmak sanılanın aksine çok zor bir işlem değil. Ayrıca sanılanın aksine evde bira yapıp, bunu içmenin neredeyse hiçbir tehlikesi yok.

bira-yapim-malzemeleri

Evde bira yapmak için gereken temel bileşenler şöyle:

– Malt
– Şerbetçiotu
– Maya
– Su

Evde bira yapımına geçmeden önce birtakım süreçlerin nasıl işlediğinin bilinmesi gerekir.

Malt

Malt

Malt nedir?
Bira yapmaya başlamadan önce malt nedir bunu anlamak gerekiyor. Malt, herhangi bir tahılın çimlenme aşamasına geldiği an kurutulması ile elde edilen ürüne verilen isimdir. Bira yapımında çoğunlukla arpa maltı kullanılır. Burada şu sorulabilir: Neden tahıl ham olarak kullanılmıyor ve çimlendiliyor? Şöyle ki, alkol mayanın şekeri işlemesi ile ortaya çıkan bir yan ürün aslında. Yani alkol elde etmek için mutlaka şekere ihtiyaç var. Ancak tahıl taneleri normalde şeker içermez, yoğun miktarda nişasta içerir. Maya nişastayı işleyemez. Çimlendirme bu noktada devreye girer. Tahıl tanesi çimlenirken içeriğindeki nişasta dekstrin, maltoz ve son olarak glikoza yani şekere dönüşür. Tahıl bu aşamada hızlıca kurutulduğunda çimlenme durur ve artık alkol için gereken şeker elde edilmiş olur.

Bira mayası nedir?
Bira mayası maltın mayşelenmesi ve kaynatılması ile suda çözünen şekeri tüketip, yan ürün olarak karbondioksit ve alkol üreten tek hücreli canlılardır. Genel olarak iki tür bira mayasından söz edilebilir, ale tipi mayalar yani üst fermentasyon mayaları ve lager tipi mayalar yani alt fermentasyon mayaları. Ev biracılığında genellikle toz mayalar tercih ediliyor. Paket toz mayalar 11 gr. maya içerir. Bununla 30 litre bira mayalanabilir. Maya seçiminde ortamın sıcaklığına göre ale ya da lager maya tercih edebilirsiniz.

serbetciotu-nedir

Şerbetçi otu nedir?
Şerbetçiotu biraya aromasını veren bitkidir. İçerdiği alfa asit denen bir madde biraya tadını verir, ayrıca biranın saklama ömrünü artırır.

Evde bira yapmak için bazı ekipmanlara da ihtiyaç var. Evde bira yapım ekipmanları da şöyle sıralanabilir:

– Termometre (Sıvının içine girebilecek kadar uzun ve 100 C dereceye kadar ölçebilir olmalı. İnternette bulabilirsiniz.)
– Mayşeyi ve şerbetçi otunu sudan süzmek için tülbent ya da ince gözenekli büyükçe bir süzgeç.
– Yaklaşık 8-10 litre kapasiteli, kapağı olan bir tencere.
– Uzun bir kepçe
– Huni ya da 2 metre uzunluğunda ve 0,5 cm ya da daha büyük çaplı hortum.
– Hedeflenen miktara göre cam ya da plastik dar ağızlı bidon.
– Fermenterin ağzını kapatmak için delikli bir tıpa ve hava kilidi. Hava kilidiniz yoksa bunun yerine fermenterin ağzını hava almayacak şekilde kapatmak için kapak ve yaklaşık 1 metre uzunluğunda ince ortum da kullanılabilir. Hava kilidini internette kolayca bulup, satın alabilirsiniz.
– Sanitasyon için çamaşır suyu ya da farklı dezenfektan madde.

 

bira-yapim-ekipmanlari

Bira yapımı aşamaları şöyledir:

1- Öğütme
2- Mayşeleme ve süzme
3- Kaynatma
4- Soğutma
5- Fermentasyon ya da mayalanma
6- Şişeleme

malt-ogutme

Öğütme
Bira yapmak için öncelikle malt uygun şekilde öğütülmeli. Öğütmede maltın bütün olarak kalmamasına veya un haline gelmemesine dikkat edilmeli. Yeni başlayanlar öğütme ekpmanlarına ve deneyimine sahip olmadığı için maltı mümkünse öğütülmüş satın almalı. Malt öğütüldükten sonra 2. adıma geçilebilir.

Mayşeleme aşaması

Mayşeleme aşaması

Mayşeleme
Mayşelemede amaç maltın içindeki şeker ve enzimlerin suya geçmesini sağlamaktır. Mayşelemede sıcaklık çok önemlidir. Mayşeleme sıcaklığı olarak tavsiye edilen değer 75-65 C derece aralığıdır. Mayşelemede başka bir önemli nokta da malt-su oranıdır. Her bir kg malt için yaklaşık 5-6 litre su kullanılır. Anlaşılması kolay olsun diye burada 1 kg malt üzerinden örnek verilecek.

– Tencerenizi ocağın üstüne koyun. İçine de ölçerek 6 litre su koyun. Altını yakın.
– Suyu 75 dereceye kadar ısıtın. Isı önemli olduğu için termometre ile kontrol edin. (Isı değerlerinin 1-2 derece sapması sorun yaratmaz ancak dikkatli olun.)
– Su 75 derece olduğunda altını kapatın.
– Tel süzgeci ya da tencerenin üzerini tamamen kaplayacak, maltı tamamen içine alacak kadar tülbenti tencerinin içine yerleştirin.
– Şimdi yavaş yavaş maltı suya ekleyin. Arada ağır ağır karıştırın ki malt topaklanmasın.
– Bütün maltı suya ekledikten sonra tencerinin ağzını kapatın.
– Maltı ekledikten sonra suyun ısısı 65-70 derece arasına düşecektir.
– Ara sıra karıştıp, sıcaklığı kontrol ederek 50-60 dakika bekleyin.
– Sıcaklık 60 derecenin altına düşmemeli. Düşerse ocağı yakıp ısıyı tekrar 65-70 derece arasına dükseltin.
– 50-60 dakika sonra maltı tülbent ya da süzgeç yardımıyla sudan çıkarın.
– Elde ettiğiniz sarı renkli şırayı farklı bir kaba alın.
– Şimdi bir kettle ya da kapta 1 litre su hazırlayın. Bu suyun sıcaklığı 75-80 derece olmalı.
– Hazırladığınız sıcak suyu süzdüğünüz maltın üzerinde yavaş yavaş gezdirin. Böylece maltın içinde kalan şeker ve enzimleri de almış olacaksınız.

Kaynatma aşaması

Kaynatma aşaması

Kaynatma
Sıra kaynatmaya geldi.

– Elde ettiğiniz sıvıyı tencereye ya da kazana alın ve ocağın altını yakın. Sıvı 60-70 dakika kaynayacak. Bu sırada tencerenin ağzı açık kalsın.
– Sıvı kaynamaya başlarken üzerinde köpük oluşur. Bu köpüğü kepçeyle açın ki sıvı taşmasın.
– Kaynama başladıktan 15-20 dakika sonra şerbetçiotunu ekleyebilirsiniz. (Litre başına 2.5 gram şerbetçiotu)
– Şerbetçiotunu da bir tülbentin içine koyup kaynayan sıvıya atmanız faydalı olacaktır.
– 60-70 dakika sonra ocağı kapatın.

Bu aşamadan sonra şerbet çamaşır suyu ile sterilize edilmemiş hiçbir şeyle temas etmemeli. Serbet mikrop kaparsa ortaya içemeyeceğiniz bir sıvı çıkar.

Soğutma
Kaynatmadan sonra soğutma çok önemli bir aşamadır.  100 dereceye kadar ısınan şerbet, en fazla 30 dakika içinde 20-25 dereceye soğutulmalıdır. Soğutma için soğuk su dolu banyo küveti ya da mutfak evyesi kullanılabilir. Tencereyi alın ve soğuk suya oturtun. Bu soğutmayı yeterince hızlandırı. Gerektiği kadar soğuyunca şerbet fermentere alınabilir.

bira-mayalama

Fermentasyon – Mayalanma
– Soğuyan şerbeti sterilize ettiğinizden emin olduğunuz fermentasyon kabına alın.
– Şerbeti fermentere alırken dikkat edilmesi gereken nokta sıvının havayla temasının minimumda tutulmasıdır. Ekipman listesinde adı geçen hortumla sifonlama tekniğini kullanarak şerbeti şişeye aktarın.
– Sonra toz mayayı doğrudan fermenterdeki şerbete ekleyin. Fermenteri hafifçe çalkalayın.
– Daha önceden aldıysanız tıpa ve hava kilidini şişenin ağzına sıkıca takın. (Hava kilidiniz yoksa Google’da “ev yapımı hava kilidi” diye aratıp elinizdekilerle nasıl hava kilidi yapabileceğinizi öğrenebilirsiniz.)
– Fermentesyon yaklaşık 12 saat sonra yavaş yavaş başlayacaktır. 24-48 saat sonra fermentasyon en hızlı seviyesine ulaşacak, sonra 7-10 gün içinde minimuma inecektir.
-Gaz çıkışı tamamen bittiğinde şişelemeye geçebilirsiniz.

bira-siseleme

Şişeleme
Buraya kadar sorunsuz geldiyseniz elinizde artık genç biranız var demektir. Fermentasyon biterken fermenterin dibinde bir tortu tabakası oluşacaktır. Bu nedenle doğrudan şişelemeye geçmeyin.
– Önce, hortum yardımıyla sifonlayarak tortuyu uyandırmadan genç birayı sterilize edilmiş başka bir kaba alın.
– Bu arada şişerleinizi de tek tek sterilize edin. Şişeleme için kolay bir yöntem olarak boş gazlı içecek şişelerinden yararlanabilirsiniz.
– Genç birayı şişelere almadan önce şeker ekleme işlemini yapmanız gerekir. Bu biranın şişede beklerken gazlanmasını sağlar.
– Biraya şeker eklerken her litre başına 6-7 gram şeker kullanılır. Burada hemen hemen 5 litre genç bira olduğu için (5 lt x 7 gr) 35 gram şeker kullanılması gerekir.
– Şekeri doğrudan eklemeyin. 35 gram şekeri cezvede çok az suyla kaynatın ve sonra soğutun.
– Sonra bu şekerli sıvıyı genç biraya ekleyin.
– Şekerin homojen dağılması için hafifçe çalkalayın.
– Bundan sonra yine hortumla sifonlayarak genç birayı şişelere alın.
– Şişelerin ağzını sıkıca kapatın ve karanlık bir yerde iki hafta bekletin. Bundan sonra biranızın tadına bakabilirsiniz.

Afiyet olsun!

Önceki yazı

Hitler hakkında bilmediğiniz birkaç tuhaf ayrıntı

Sonraki yazı

Nike logosu kaç dolara tasarlandı?

Henüz yorum yapılmadı

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir